Türkiye’de Ziraat Eğitimi, Sürdürülebilirlik, Sürdürülebilir Tarım ve Gıda-Bir Üniversite Nelere Bedel?

Türkiye’de ziraat eğitimi üniversitelerde ve yüksek okullarda yoğun bir şekilde veriliyor. Birçok üniversitede ziraat fakültesi bulmak mümkün ve mezun öğrenci sayılarının da yüksek olduğu söylenebilir. Toprak, bitki koruma, sera bitkileri, tarla/bahçe bitkileri, zootekni, sulama gibi birçok alanda uzmanlaşma sunuluyor, önoloji gibi kendine özgü alanlarda eğitim veriliyor. Yakın zamanda bu eğitim olanaklarına organik tarım teknikeri yetiştiren birçok yüksek okul da katkı sağlamaya başladı ve buralardan mezun olanlar organik tarım sektörünün gelişmesine paralel olarak iş hayatına giriş yaptılar. Fakat ne yazık ki hala Türkiye’de sürdürülebilir tarım ve gıda üzerine (bu konuda derin bir uzmanlaşma sağlayacak) bir eğitim almak mümkün değil. Brezilya’dan İran’a birçok yerde ya sürdürülebilir tarım adı altında, ya agroekoloji başlığında ya da genel olarak sürdürülebilir gıda çatısı içerisinde birçok üniversite programı bulmak mümkün. Üstelik bunlar artık doktora, master seviyesinden lisans seviyesine inmiş ve 4 senelik programlara yayılmış durumdalar. Kısacası üniversiteler sürdürülebilirliğin önemini kavramış durumda! Ve dünyanın birçok yerinde bir öğrenci “ben sürdürülebilir gıda üzerine eğitim görmek istiyorum” dediğinde karşısına çeşitli olanaklar çıkıyor. Oysa Türkiye’de organik tarım teknikeri olarak eğitim görmediğiniz takdirde (ki organik tarım olayın sadece bir parçası) ya da bu konulara gönül vermiş değerli bazı hocalarla çalışmadığınız sürece sürdürülebilir gıdaya bilimsel olarak ulaşmanız ancak kendi akademik becerilerinizle mümkün . Geriye ise tek seçenek kalıyor: doğruluğundan emin olmadığınız, kaynaksız, desteksiz çevrilmiş, email gruplarında, Facebook’ta, gazetelerde dönen yazılar…

Gerçi üniversitelerin kapasiteleri belliyken, ziraat eğitimindeki eksikliklerden rahatsızlık duymak ne kadar gerekli bilmiyorum. Arkeolog olarak eğitim kurumlarında sıkıntı ve rahatsızlığın ne derecede var olduğunu yakından gördüm ama iş gıdaya ve doğanın kaynaklarının tüketilmesine gelince insan sorgulamadan edemiyor. Sürdürülebilir bir gelecek için kim bilimsel araştırma yapacak? Hala Yeşil Devrim ilkeleri ile beslenen tozlu ziraat fakültelerinin canlanmasını kim sağlayacak? Sürdürülebilir tarımı (organik tarım dışında var olan veya olması gereken bütün teknikleri) kim masaya yatıracak? Kaybettik kaybedeceğiz dediğimiz geleneksel tarımı kim arşivleyecek, koruyacak?

Bütün bunlar bu işe gönül vermiş, destek, zaman sağlamış insanlarca amatörce yapılmaya çalışılıyor ama ortada bilimsel bir zemin, kurum yokken her şey havada kalmaya devam ediyor. Kavramlar kim nasıl çevirdiyse öyle kalıyor, herkes bambaşka adlarla aynı konuları anlatıyor, yanlış hatta zararlı olabilecek metotlar email gruplarında dönüp duruyor. Ve doğaya, gıdaya gönül vermiş birçok kişi bu karmaşadan dolayı ya yorgun düşüyor. Geriye kalansa bölük pörçük desteksiz çeviri makaleler, yabancı dildeki milyonlarca kitabın arasından seçilerek çevrilegelmiş 3-5 kitap örneği, sürdürülebilir tarımı sadece organik tarım üzerinden gören bir anlayış, yurtdışından örnek verirken orada işin içinde üniversite çalışmalarının ne kadar çok yer tuttuğunu fark etmeyen insanlar, gruplar.

Üniversitelere inancım az ama gene de bilimsel çalışmanın önemine inanıyorum. Üstelik ziraat ve gıda gibi konularda üniversitelerin bu halleriyle etkili olduklarını görüyorum (bu kadar mezun işe giriyor, araştırma yapıyor, sektörü yönlendiriyor) fakat öğretilen konvansiyonel tarım olunca bu etkinin de nasıl olduğu malum. Artık üniversitelerin hayatımızdaki en önemli konuda silkinmesinin, canlanmasının zamanı gelmedi mi?

Reklamlar
Bu yazı Agroekoloji, Sürdürülebilir Tarım, Tarım içinde yayınlandı ve , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s