Çek Cumhuriyeti’nden Organik Tarım Manzaraları 1

3 gündür Çek Cumhuriyeti’ndeyim. Viyana’da bir gece kaldıktan sonra Prag’a geçtim. Yıllık ENOAS buluşması için geldim. ENOAS European Network of Organic Agriculture Students, yani Avrupa Organik Tarım Öğrencileri Ağı’nın kısaltılması. Yaklaşık 1o senedir farklı ülkelerde gerçekleşiyor. Her sene bir grup öğrenci bir ülkenin organik tarımını keşfetmek için buluşuyorlar. Geçtiğimiz sene de buluşma Türkiye’deydi. Ben katılmadım ama buradakilerden anladığım kadarıyla Türkiye gezisi gayet güzel geçmiş.

Bu sene için seçilen ülke Çek Cumhuriyeti. Avrupa’da çeşitli üniversitelerde okuyan 15 kadar öğrenci bir araya geldik. Herkes aslında farklı yerlerden, Avrupa’dan gelenler de kendi ülkelerdinde değil başka yerde okuyorlar ya da çalışıyorlar. Kısacası karman çorman bir grup. Kimse ülkesinde yaşamıyor.

Çek Cumhuriyeti dışarıdan küçük ve olan bitene uzak bir ülke gibi gözükse de aslında organik sektör burada çok gelişmiş. Sektör diyorum çünkü burada gözlemlediğim organik ürünlerin yerel marketlerden, pazarlardan çok süpermarketlerde satıldığı.

İlk gün organik çiftliğe gideceğimiz söylendi. Country Life adı altında bir çiftliğe gittik fakat gidince gördük ki çiftlikten öte burası bir dağıtımcı firma. Kurucusu yıllar önce Prag’da yurtdışından doğal ürünler getirttiği bir mağaza açmış ve talep artışı doğrultusunda işi büyütüp çiftlik kurmuş. Marka, STKlaşmaya giden bir sürecin ardından şu an birçok alanda iş gören bir kuruma dönüşmüş.

Çiftliğe gittiğimizde bunları bilmiyorduk ama paketleme ve dağıtım merkezini görünce işin aslı anlaşıldı. Gözlerimin önümde “endüstriyel organik” kavramı canlı canlı duruyordu! Endüstriyel organik nedir? Bu kavram organik tarımın endüstriyel tarım gibi yapılmasına, uygulanmasına, pazarlanmasına atfen verilmiş bir isim. Organik tarımın bu şekilde uygulanması ile organik ürünler konvansiyonel ürünler gibi alınıp satılıyor. Kitapları Türkçe’ye de çevrilen Michael Pollan Amerika’da bu kavramın ne kadar geliştiğini yazılarında anlatmıştı. Kendim görünce de anladım ki bizim pazarlardan ve üreticilerden bildiğimiz organik tarımla endüstriyel tarım arkadaş değiller!

Çiftlikte bize önce tahıl deposunu gezdirdiler. Burada çiftliğin kendi üretimleri ayrıştırılıyor, temizleniyor ve dağıtıma hazır hale getiriliyor. Çiftliğin tek üretimi tahıl ve meyve, sebze. Bunun dışında bütün ürünler yurtdışından getiriliyor ve bu merkezde paketleniyor. Kendi üretimleri ürün toplamının %40’ına denk geliyor, ithal ürünler ise %60. Biz oradayken paketleme merkezinde kuru üzümler vardı ve bunların Türkiye’den getirildiği söylendi. Makinenin nasıl çalıştırıldığını gösterirlerken benim tek düşündüğüm üzümlerin Türkiye’den getirilip burada küçücük plastik paketlerde satışa hazır hale getirilmesinin ne kadar anlamsız olduğuydu. Endüstriyel organik tarım organik tarım olsa da sürdürülebilir bir tarım değil. Ürünler paketleniyor, işaretleniyor, dünyanın bir ucundan diğer ucuna taşınıyor… Yerel değil küresel ölçekte tüketiliyor. Türkiye’de organik tarım aslında böyle başlamış ama pazarlarda alışveriş yaparken ve organik tarımı savunurken bundan çok haberimiz olmuyor. Gerçekte 80li yılların sonunda buradaki firma gibi Avrupa kaynaklı firmalar Türkiye’de üreticilerle anlaşıp organik ürün yetiştirtmeye başlamış ve üreticiler de Türkiye’de iç pazar olmadığı için ürünleri hep yurtdışına göndermişler. Halen bu tarz kontrata bağlı organik tarım sürse de Türkiye’nin yerel organik tüketim konusunda son yıllarda yol aldığı açık. Artık organik pazarlarda üreticiler ürünlerini satabiliyor.

Buradaki gözlemlerimi yazmaya devam edeceğim ama internet erişimim kısıtlı olduğu için şimdilik bu kadar yazabiliyorum. Fotoğraflarda çiftlik deposundan ve mağazasından manzaralar göreceksiniz. Mağazada satılanların hepsi organik fakat çiftlikte yapılan ekmek, kurabiye gibi ürünler ve taze sebze-meyve dışındaki her şey paketlenmiş durumda. Plastik kullanımı göze alındığında sürdürülebilirliğin buradan ne kadar uzak olduğunu göreceksiniz. Grupta bu konuyu konuşmaya çalıştım ama sanırım Avrupa’da paket gıda kullanımı o kadar normal karşılanıyor ki kimse durumun garipliğini farketmiyor. AB hijyen kuralları da devreye girince organik gıdanın endüstri ürünleri gibi satılmasını normal karşılanıyor. Bu anlamıyla organik gıdanın sürdürülebilirlikten çok kazanç sağlamak için üretildiği çok açık. Konvansiyonel gıda gibi bu tür gıdanın da dünyaya ne kadar zarar verdiği ya da verebileceği aslında ortada ama ne yazık ki sistem oturmuş ve organik gıda market ürünü olarak raflarda çoktan yerini almış.

Reklamlar
Bu yazı Avrupa'dan Tarım Hikayeleri, Fotoğraf, Sürdürülebilir Tarım, Tarım, Yemek/Gıda içinde yayınlandı ve , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

One Response to Çek Cumhuriyeti’nden Organik Tarım Manzaraları 1

  1. newskirl dedi ki:

    merhabalar
    Cek cunhuriyetinde bir donem yasamis birisi olarak sunu diyebilirim ki, malesef organik urune talep oldukca az ve malesed mark&spencer disinda fair trade ve organik satisi yapan yere rastlamadim neredeyse. bunun altinda yatan sepeblerden birisi de, Cek kulturunde yemek genellikle, patates, lahana, domuz sosis, domuz pirzola, rohlik (ekmek). peyniri bazen kizartilan cinsinden icki ile tuketiyorlar o kadar. halk fakir ve genellikle en ucuz urunu aliyorlar.
    tarima gelince de, yaklasik 5 ay kadar soguk ve karli olan toprakta yazin kanola ve hayvancilik besini anlayisi ile yetistirilen bugday disinda ne yazikki verimli tarim yapildigini pek goremedim. aslinda guney bolgesi sarapciliga ve geneli elma uretimine oldukca uygun. hatta halkin yol kenarlarindaki organik, yaban elmalari toplamayip, marketten para ile satin aldigina tanik oldum.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s